Teamchange header

PROFESSIONELE OPINIE...

Een teamcoach is niet bemoeizuchtig

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Coachen is in hoofdzaak iemand helpen bij zijn of haar ontwikkeling. Een coachrelatie is tijdelijk. Het doel is dan ook dat de gecoachte op een gegeven moment zelfstandig verder kan. Deze twee kernwoorden, ‘ontwikkeling’ en ‘zelfstandig’, gelden bij teamcoaching precies zo. Net als bij coaching, zijn er voor teamcoaching diverse synoniemen en aanverwante begrippen. Hieronder geef ik mijn visie op teamcoaching.

dreamstimefree_246449 c Scott Patterson

In dit artikel

De essentie van teamcoaching

Een teamcoach helpt teams bij hun ontwikkeling, zodanig dat het bijdraagt aan betere prestaties, grotere zelfstandigheid en een gezond werkklimaat. Deze drie kenmerken zijn onmisbaar en hangen met elkaar samen.

Iedereen kan een coachende bijdrage leveren aan het team, ook de teamleden zelf. Hebben we het specifiek over de rol van teamcoach, dan denk ik aan iemand die:

  • Zoveel mogelijk belangeloos is (maar wel belangstellend)
  • Een zekere afstand bewaart (zonder onverschillig te zijn)
  • Eerder non-directief te werk gaat (dus geen beslissingen neemt)

Met deze houding neemt hij het team zo min mogelijk uit handen, dringt niets op en vermijdt hij bemoeizucht (met dank aan Edu Feltmann die dit woord voor mij van een nieuwe lading voorzag). Hoe meer het team geholpen wordt om eigen inzichten te verwerven, eigen keuzes te maken en eigen doelen te stellen, hoe groter de kans dat de ontwikkeling beklijft en dat de inzichten verdiepen. Een teamcoach die van buiten komt heeft waarschijnlijk de beste papieren voor deze rol. In de thuiszorg wordt momenteel veel ervaring opgedaan met de relatief nieuwe functie van teamcoach: een onafhankelijke, buiten het team staande adviseur. Daarnaast zijn er natuurlijk talloze ‘externe’ adviseurs die teams coachen, al doen ze dat onder deze noemer waarschijnlijk pas betrekkelijk recent.

Kan een teamleider teamcoach zijn?

Ook een teamleider kan coachend te werk gaan. Maar gezien haar verantwoordelijkheden is de kans levensgroot dat ze belanghebbend, over-betrokken en directief is. Is dat erg? De belangen van een teamleider-coach en het team kunnen toch op één lijn liggen? Zeker, maar de coaching zal dan ook gaan over de coach en niet alleen over de gecoachte, en dat levert per definitie bevooroordeelde aandacht en gekleurd advies op. En van veel sturing wordt een team doorgaans niet zelfstandiger. Het is niet voor niets dat de klacht van veel teamleiders is dat het team ‘nooit eens iets uit zichzelf doet’.

Een teamleider die haar bemoeizuchtigheid weet te beteugelen kan heel goed een coachende bijdrage leveren aan het team. Dat vraagt behoorlijk wat zelfinzicht en zelfbeheersing. Het is zó verleidelijk om het goeie antwoord te geven, veel sneller en handiger dan het team te helpen zélf een antwoord te vinden.

Hetzelfde geldt in meer of mindere mate voor projectleiders, verandermanagers, trainers, teambuilders, facilitators, aanvoerders, dirigenten, mentoren en adviseurs in het algemeen. Iemand vroeg mij laatst of Louis van Gaal eigenlijk een teamcoach is. Volgens mijn definitie dus niet. Hij is eigenlijk teamleider, die ongetwijfeld allerlei coachtechnieken toepast en morele ondersteuning biedt. Maar hij neemt beslissingen, is belanghebbend en bijzonder betrokken. Een hele goeie teamleider! En dat hij niet zelf op het veld staat zegt weinig, want talloze teamleiders staan ook ‘langs de kant’.

Een teamcoach is geen zachtgekookt ei

Nu we weten dat Louis van Gaal geen teamcoach is, en bemoeizucht geen teamcoaching, kan de indruk ontstaan dat je als vrijwel belangeloze, ietwat afstandelijke en liever non-directieve teamcoach alleen maar open vragen stelt en af en toe een bemoedigend compliment toewerpt. Men vraagt zich wellicht af of een teamcoach kan:

  • Confronteren? Jazeker. Prikkelen, verleiden, uitdagen, kan allemaal als dat inzicht en ontwikkeling ten goede komt. Gedoseerd uiteraard, en goed getimed.
  • Instrueren? Als het team daarom vraagt. Leuk en leerzaam om iets voor te doen, maar alleen als het einddoel zelfstandigheid is.
  • Adviseren? Ja, maar liefst zo min mogelijk ‘ongevraagd’, want dat is de moeder van bemoeizucht.
  • Oordelen? Hoe minder hoe beter. Stel oordelen zo lang mogelijk uit. Houd wel je eigen morele kompas in de gaten. Als er over jouw grenzen wordt gegaan kun je dat aangeven.
  • Beoordelen? Ja, als het teamlid of het team er om vraagt, en zelfs dan beter niet. Help liever een eigen oordeel te geven. Iemand beoordelen is typisch werk voor een leidinggevende.
  • Beslissen? Voor jezelf wel, voor het team nooit.
  • Ingrijpen? Ik zal niet zeggen dat je moet zwijgen als je het team ziet afstevenen op een ramp, maar weet dat elke ‘ingreep’ die jij doet, het team onzeker maakt. Wees liever het vangnet als de ramp zich (bijna) voltrekt.

Meer weten over teamcoaching? In dit artikel worden zes hoofdbrekers van de teamcoach beschreven, zoals: doet de teamleider altijd mee met teamcoaching?

Aanverwante artikelen

Mannenteams of vrouwenteams: verschillen en voorkeuren

Werkgeluk bevordert de kunst van leren en werken

Kantoorlog, de strijd tussen vervreemding en zingeving

Mannenteams of vrouwenteams: verschillen en voorkeuren

Volkstuinteam – het is geen team maar het voelt als team

Geef een reactie

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Voer je gebruikersnaam of e-mailadres in.
Je zult een link via e-mail ontvangen om een nieuw wachtwoord aan te maken.

Welk account wil je maken?

Minimaal 8 tekens, 1 hoofdletter, 1 cijfer en 1 leesteken. Gebruik geen wachtwoord dat je elders ook gebruikt.

Kom kennismaken met ons. Online!

Kennismaken met Teamchange kan meermaals per jaar. Het is online en gratis. In twee uur bespreken we al jouw vragen. Doorgaans betekent dat: het eerste uur praktijkvragen, en na een korte pauze gaan we in op opleidingsvragen. 

De volgende sessie is op 22 juni

We starten om 10.00 en gaan door tot 12.00. In deze sessie zullen we ons presenteren en je vragen beantwoorden. Maar daar blijft het niet bij. We kunnen oefeningen doen, kennis delen en cases bespreken. Geef jij maar aan waar je interesse ligt.

Meld je meteen aan! Daarna ontvang je van ons een uitnodiging met Zoom-link (na aanmelden kom je op een pagina waar je onze Zoom-handleiding kunt downloaden). Tot ziens. Oja: de sessie is gratis. 

logokleinpath