Elk systeem wil overleven

Systemische bril geeft grond onder de voeten

In dit artikel vertel ik je meer over de systemische manier van kijken en hoe ik ermee werk.  Dit doe ik aan de hand van een voorbeeld uit mijn eigen praktijk als teamcoach en organisatie-antropoloog. Tot slot geef ik je een aantal praktische tips hoe je hier zelf mee aan de slag kunt gaan.

In dit artikel

De afgelopen jaren ben ik me als teamcoach steeds meer gaan verdiepen in de systemische manier van kijken naar organisaties. Ik keek altijd al naar de onderstroom en was gericht op het duiden van patronen maar de systemische bril heeft me hier nog scherper op afgesteld. En als je eenmaal met zo’n bril leert waarnemen, kun je het niet meer niet zien.

Ook merk ik dat klanten baat hebben bij het zelf opzetten van de systemische bril. Het geeft ze grond onder de voeten om zich bewust te worden van waar ze in zitten.

Wat is systemisch kijken

Als je met een systemische bril gaat kijken, dan zie je dat alles met elkaar samenhangt en krijg je inzicht in onzichtbare patronen. Elk systeem wil overleven en de mensen binnen dit systeem doen (vaak onbewust) datgene om dat voor elkaar te krijgen. Ook als het niet persé gezond is voor die persoon en/of voor de organisatie. Als bijvoorbeeld de balans tussen geven en nemen verstoord is doordat een team steeds de gaten dichtloopt voor een ander team, dan ga je dat merken aan de dynamiek binnen de teams. Mensen in het overvraagde team beginnen te mopperen of trekken zicht terug, en het team dat steeds mensen uit andere teams invliegt, verzwakt. Alles in het systeem (de organisatie) heeft zijn plek en hangt met elkaar samen.

Marieke lijkt er alleen voor te staan

Marieke is manager van een grote organisatie en heeft een aantal teams onder zich. Er ligt veel op haar bord, het implementeren van een nieuw beleidsplan naast de dagelijkse aansturing van haar mensen en ze moet ook iets met ‘het gedoe’ tussen enkele teamleden dat nu al een tijdlang speelt. Ze voelt de werkdruk toenemen, maar weet niet wat ze hieraan kan doen, behalve dan gewoon stug doorgaan.

In dit voorbeeld lijkt Marieke er alleen voor te staan en de enige optie die ze ziet is door buffelen met als te voorspellen uitkomst, dat ze opbrandt.

Het mechanisme van overleven zit in de hele organisatie

Met een systemische bril op, zie je dat het patroon in dit voorbeeld van ‘gewoon stug doorgaan, zonder de echte problemen aan te pakken’ hoogstwaarschijnlijk ook speelt op ander plekken in de organisatie. Zoals bij andere afdelingen en bij het bestuur. En waarschijnlijk speelde het ook al voor haar komst. Het mechanisme van overleven zit in de hele organisatie.

Als je daar bewust van wordt, zul je inzien dat het voor Marieke geen zin heeft om alleen binnen haar eigen team te zoeken naar oplossingen.

Door met een systemische bril te kijken, begrijp je dat alles met elkaar samenhangt en je de uitdagingen in je organisatie dus ook vanuit dat perspectief moet benaderen.

Marieke zou er daarom goed aan doen om zich bewust te worden van waar ze in zit en van daaruit met haar leidinggevende en collega’s in gesprek te gaan over wat er speelt en wat er nodig is voor verbetering.

Wat heeft mij geholpen

Terug van het voorbeeld naar je eigen praktijk als teamcoach en wat mij daarin heeft geholpen.

  • Als eerste: maak in je opdracht ruimte om hiermee aan de slag te gaan, want voor je het weet wordt je opgeslokt door je opdracht en lukt het je moeilijker om afstand te nemen.
  • Ga vervolgens ergens op een rustige plek zitten om te reflecteren op wat je ervaart in de organisatie waarin je als teamcoach werkt. Je kunt dit doen door de volgende vragen te beantwoorden: hoe zijn de onderlinge relaties in de team en met de lagen daarboven? Welke patronen kom ik tegen? Hoe is het met de energie in deze organisatie? En ook: wat heeft deze organisatie nodig om gezonder en heler te worden?
  • Je kunt deze vragen voor jezelf beantwoorden maar beter nog is om dit met de teams te doen die je begeleidt zodat je hier met elkaar stappen in kunt zetten en van elkaar kunt leren.

Ik hoop dat ik je heb kunnen inspireren om met een systemische blik naar de organisaties die je begeleidt, te kijken. Wil je meer weten over systemisch werken. Er zijn vele boeken over geschreven.

Kijk bijvoorbeeld hier eens rond: https://www.thema.nl/systemisch-werken/.

Irene Boersema werkt als teamcoach en organisatie-antropoloog vanuit haar eigen praktijk: de Groeiwerkplaats. Voor meer informatie kijk op: www.groeiwerkplaats.nl

Bron: Systemisch adviseren, de organisatie als levend systeem, Siebke Kaat en Anton Kroon, 2016 Groningen.

 

Aanverwante artikelen

Spel voor meerdere teams: Kasteel den Klick

Overwegingen bij het inzetten van een externe teamcoach

Negen redenen om in teamverband te werken

Wat is een team eigenlijk? Een noodzakelijke definitie

Wat is Blended Learning? Teamchange gebruikt eLearning Sandwich

Geef een reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Welk account wil je maken?

Minimaal 8 tekens, 1 hoofdletter, 1 cijfer en 1 leesteken. Gebruik geen wachtwoord dat je elders ook gebruikt.

Aanmelden Ask me Anything

Zit je met een casus? Een lastige klus? Iets met je team of je rol als teamcoach of teamleider? Kom naar een online AmeA sessie, je mag alles vragen. Meld je aan! Het is van 10.00 tot 11.30. Kom wel op tijd, eerder weggaan kan.

Boek aanbevelen

Bestand delen

Je kunt een pdf-bestand delen op onze site. Een artikel, of iets anders moois. Stuur het ons en wij plaatsen het onder jouw naam op onze Download & Delen pagina.

Werkvorm posten

De instructie
Helder en in hele zinnen. Geen telegramstijl. Gebruik stappen of nummers. Of tussenkopjes in vet. Geef eventueel variaties of tips aan het eind. Doe géén copy-paste van een andere site of ander document!!

Account aanpassen

Minimaal 8 tekens, hoofdletter, cijfer en speciaal teken. Gebruik geen ww dat je elders gebruikt. 

Minimaal 8 tekens, 1 hoofdletter, 1 cijfer en 1 leesteken. Gebruik geen wachtwoord dat je elders ook gebruikt.

Minimaal 8 tekens, 1 hoofdletter, 1 cijfer en 1 leesteken. Gebruik geen wachtwoord dat je elders ook gebruikt.

Let op – als je geen bevestiging hebt ontvangen is het maken van je account niet gelukt. Je kunt dan niet inloggen.

Profiel maken of aanpassen

Leuk als je zichtbaar wilt zijn op de site. Ook klanten kunnen je profiel zien, maar alleen mensen die zijn ingelogd hebben zicht op je contactgegevens. 

  • JPG/JPEG/PNG
  • Zo vierkant mogelijk
  • Vooral je gezicht
  • Max 500kb

Review maken

Onze studenten – misschien jij ook – hebben veel aan de reviews op onze site. Help jij toekomstige studenten met jouw review? Het mag eventueel anoniem of onder pseudoniem. Veel dank!

complete opleiding voor teamcoaches
Meer informatie +

Kom kennismaken met ons!

Je wilt wellicht met ons samenwerken of je bij ons laten opleiden, maar nog even ‘gevoel’ krijgen bij wie wij zijn? Of je hebt gewoon een aantal vragen die je liever persoonlijk bespreekt?

Laten we (video)bellen!

We ontmoeten elkaar via telefoon, Teams of Zoom. Geheel vrijblijvend uiteraard. In principe neemt Martijn Vroemen contact met je op, maar je kunt ook kiezen voor andere Teamchangers.

Handleiding Zoom + mini-werkvormen

Stel je vraag!